Hverjum nýtist það?
Grein um krónuna og gengisbreytingar sem birt var í HEIMILDIN 30. júlí 2026
Í umræðum um hugsanlega aðild að ESB hefur evran sem gjaldmiðill eða tenging við hana verið rædd. Þótt það sé ekki skilyrði fyrir aðild er það forsenda mikilvægra efnahagslegra umbóta sem vænst er af aðildinni. …….. Ókostur við upptöku evru er helst talinn sá að með því fækki þeim stjórntækjum sem stjórnvöld geti gripið til í þrengingum vegna efnahagslegra áfalla.
…………….
Gengi krónunnar hefur verið í lykilhlutverki við stjórn efnahagsmála hér á landi áratugum saman. Lengi vel var stýrt með beinum gengisákvörðunum en síðan Seðlabankanum voru sett verðbólgumarkmið upp úr síðustu aldamótum hefur genginu verið stýrt með þeim tækjum sem bankinn hefur til þess, vöxtum, takmörkunum á fjármagnsflutningum, kaupum og sölu á gjaldeyri. Á þessum tíma hefur gengi krónunnar sveiflast mikið en í heild sigið verulega. Verð einnar evru var um 65% hærra á árinu 2025 en það var 2001.
En hver eru áhrif gengisbreytinga og er slíkt stjórntæki sá góði kostur sem af er látið?
……………..
Valið milli evru og krónu er ekki val milli stöðugleika og viðbragðsgetu. Spurningin sem svara þarf er hvort við viljum hafa gjaldmiðli sem veldur óstöðugleika, bjargar engu en kostar launafólk og almenning mikið.
Greinin í heild á pdf:
Indriði H. Þorláksson 